قهرمان ميرزا عين السلطنه
7661
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
سال حاكم ظاهرى قزوين بود و اواخر علاء الملك برادر ميرزا حسين خان سپهسالار اعظم وزير او بود . از آنجا طهران آمد . شرفيابى حضور ناصر الدين شاه پدرم مىفرمود روزى كه حضور شاه شرفياب شدم با تشريفاتى بود . جلوى من ناصر قلى خان قاجار ايشيك آقاسىباشى افتاده بود . كلاهپوست بلند ، قبا و كلجه در تن داشتم . جلوى اطاق شاه ايشيك آقاسىباشى فرياد كرد شاهزاده عبد الصمد ميرزا عز الدوله « 1 » حاكم قزوين شرفياب خاكپاى مبارك مىشود . شاه تبسمى كرد . اجازه داد به اطاق بروم . وارد [ شدم ] و تعظيم طولانى كردم . مرا جلو خواست و بوسيد . بعد احوالات پرسيد . از مادرم ، از خواهرم ، از كارها ، درس و شكار و غيره . در قزوين صيغهاى از اكراد براى پدرم گرفتند كه مرحوم معصومه خانم از آن دختر بود . باز در يكى از عمارات دولتى منزل دادند . سپس خانههاى يحيى خان معروف بابى - - كه « فراماسيون » در آنجا تشكيل داده و مردم را اغوا مىكرد [ و او ] كشته و [ خانهاش را كه ] ضبط دولت شده بود به من دادند . نقاشىهاى مزين الدوله از عز الدوله ميرزا على اكبر خان مزين الدوله كاشى از شاگردهائى بود كه در عهد ناپلئون سيم پاريس نقاشى تحصيل كرده بود و همسايه بود . فرانسه و نقاشى تحصيل كرد ( مزين الدوله فعلا باقى و يكى از معمرين طهران است « 2 » ) . دو سه پرده شبيه مرحوم شاهزاده را هم كشيده كه فعلا موجود است « 3 » . ايلخانى ايل قاجار بعد ئيل خانى ئيل جليل قاجار كه شغل معتبرى بود به وى مرحمت شد . بعد حكومت همدان را در سنهء 1280 دادند . مادر مرا در طهران عقد [ كردند ] و به آنجا برد . عروسى مفصلى برپا كردند .
--> ( 1 ) - اشتباه است در اين تاريخ ملقب به عز الدوله نبود . پس از اين شرفيابى لقب به او داده مىشود ( 1275 هجرى قمرى ) . ( م . سالور ) ( 2 ) - مزين الدوله در 23 آذر 1311 در سن 89 سالگى فوت كرد رحمة اللّه عليه . ( مسعود سالور ) ( 3 ) - بهترين تابلوها را در سال 1329 شمسى به موزهء ايران باستان اهدا نمودم . ( مسعود سالور )